آتش گیری چوب پلاست؛ فاصله ایمن از منقل، باربیکیو و فایرپیت

آیا تا به حال فکر کرده اید که حرارت منقل یا جرقه های آتش چه تأثیری بر کفپوش چوب پلاست دارد؟ آیا ممکن است باعث تغییر شکل، سوختگی یا حتی آتش سوزی شود؟

آتش گیری چوب پلاست یکی از موضوعاتی است که هنگام طراحی روف گاردن، تراس، حیاط و محوطه ویلا باید جدی گرفته شود. چوب پلاست در برابر رطوبت و بسیاری از شرایط محیطی عملکرد مناسبی دارد، اما این ویژگی ها به معنای مقاومت کامل در برابر آتش نیست. فاصله منقل از کفپوش، نوع باربیکیو، نحوه قرارگیری فایرپیت و استفاده از محافظ حرارتی همگی در کاهش خطر اهمیت دارند. در ادامه، این نکات را بررسی می کنیم تا بتوانید با آگاهی بیشتری از تجهیزات گرمایشی در کنار چوب پلاست استفاده کنید.

آیا چوب پلاست آتش می گیرد؟

چوب پلاست معمولی می تواند در معرض حرارت شدید آسیب ببیند و در شرایط مناسب آتش بگیرد. این محصول معمولا از ترکیب الیاف چوب، مواد پلیمری و افزودنی های مختلف ساخته می شود. اگرچه بعضی از محصولات دارای افزودنی های کندسوزکننده هستند؛ اما نمی توان تمام چوب پلاست ها را ضدحریق یا غیرقابل اشتعال دانست.

نکته مهم این است که آسیب حرارتی همیشه با شعله ورشدن آغاز نمی شود. گاهی حرارت زیاد باعث نرم شدن، تغییر شکل، تغییر رنگ یا آسیب به پوشش سطحی پروفیل می شود؛ حتی اگر هیچ شعله ای مستقیما با آن تماس نداشته باشد؛ بنابراین، اگر قصد دارید در کنار کفپوش چوب پلاست از منقل یا فایرپیت استفاده کنید، باید علاوه بر احتمال آتش سوزی، به آسیب ناشی از گرمای مداوم نیز توجه داشته باشید.

تفاوت سوختگی، ذوب شدن و آتش گیری چوب پلاست چیست؟

این سه اتفاق ممکن است شبیه یکدیگر به نظر برسند، اما تفاوت مهمی دارند.

تغییر شکل بر اثر حرارت: وقتی سطح چوب پلاست در معرض گرمای بیش از حد قرار می گیرد، ممکن است نرم، خمیده یا موج دار شود. این اتفاق لزوما به معنای آتش گرفتن محصول نیست.

سوختگی سطحی: افتادن زغال گداخته یا جرقه روی کفپوش می تواند لکه های تیره، فرورفتگی یا آسیب موضعی ایجاد کند.

آتش گیری: اگر شرایط حرارتی برای اشتعال فراهم شود، مواد تشکیل دهنده چوب پلاست ممکن است شعله ور شوند. شدت و نحوه گسترش آتش به ترکیب محصول، شرایط محیط و منبع حرارت بستگی دارد.

به همین دلیل، نباید تنها به این موضوع توجه کرد که کفپوش آتش می گیرد یا نه؛ جلوگیری از تغییر شکل و آسیب سطحی نیز اهمیت زیادی دارد.

فاصله ایمن چوب پلاست از منقل، باربیکیو و فایرپیت چقدر است؟

یکی از پرسش های مهم هنگام طراحی فضای باز این است که فاصله مناسب منقل و باربیکیو از چوب پلاست چقدر باید باشد.

برای تمام تجهیزات نمی توان یک فاصله ثابت معرفی کرد. میزان حرارت تولیدشده، نوع سوخت، جهت خروج گرما، ارتفاع دستگاه از زمین و دستورالعمل سازنده بر فاصله ایمن تاثیر دارند. با این حال، برخی منابع ایمنی توصیه های مشخصی ارائه کرده اند.

نوع وسیله	مهم ترین نکته ایمنی
منقل زغالی	منقل نباید مستقیماً روی چوب پلاست قرار بگیرد؛ بهتر است از سطحی مستقل و غیرقابل اشتعال استفاده شود.
باربیکیو گازی	فاصله مناسب از دیوار، نرده و مصالح قابل اشتعال باید مطابق دستورالعمل سازنده رعایت شود.
باربیکیو زغالی	علاوه بر حرارت دستگاه، باید از افتادن زغال و خاکستر داغ روی چوب پلاست جلوگیری شود.
فایرپیت هیزمی	حداقل حدود ۳ متر از ساختمان و مواد قابل اشتعال فاصله داشته باشد و از توری محافظ جرقه استفاده شود.
فایرپیت گازی	روی پایه و بستر مناسب نصب شود و فاصله ایمن از چوب پلاست مطابق دستورالعمل سازنده رعایت شود.

نکته مهم: فاصله ۳ متر یک توصیه ایمنی برای فایرپیت های فضای باز است، نه مجوزی برای نصب آن ها روی چوب پلاست. اگر دستورالعمل دستگاه یا مقررات محلی فاصله بیشتری تعیین کرده باشد، همان الزام باید رعایت شود.

آیا می توان منقل زغالی را روی کفپوش چوب پلاست قرار داد؟

قرار دادن مستقیم منقل زغالی روی چوب پلاست انتخاب ایمنی نیست؛ زیرا حرارت می تواند از کف منقل به سطح زیر آن منتقل شود. حتی اگر پایه های منقل چند سانتی متر از زمین فاصله داشته باشند، این فاصله لزوما برای جلوگیری از آسیب حرارتی کافی نیست.

از طرف دیگر، هنگام جابه جایی زغال یا زیروروکردن غذا، احتمال افتادن خاکستر و تکه های زغال داغ روی کفپوش وجود دارد. بهترین راهکار این است که برای منقل، یک محل مستقل با کف سازی غیرقابل اشتعال مانند بتن یا سنگ مناسب طراحی شود؛ به گونه ای که گرما به چوب پلاست اطراف منتقل نشود. همچنین بهتر است محل منقل در مسیر رفت وآمد افراد نباشد تا احتمال برخورد اتفاقی با وسیله داغ کاهش پیدا کند.

استفاده از باربیکیو گازی روی چوب پلاست چه خطراتی دارد؟

باربیکیو گازی معمولا جرقه و خاکستر کمتری نسبت به منقل زغالی تولید می کند؛ اما همچنان می تواند خطرآفرین باشد. حرارت بدنه، قسمت زیرین دستگاه و چربی های داغ ممکن است به کفپوش یا اجزای اطراف آسیب برسانند. همچنین در صورت نشتی گاز یا آتش گرفتن چربی های جمع شده، خطر آتش سوزی افزایش پیدا می کند.

اگر قصد دارید باربیکیو گازی را در محوطه دارای کفپوش چوب پلاست استفاده کنید، به این موارد توجه داشته باشید:

• دستگاه باید روی سطحی محکم، تراز و پایدار قرار بگیرد.
• فاصله آن از نرده، دیوار، پرگولا و سایر مصالح قابل اشتعال باید مطابق دستورالعمل سازنده باشد.
• استفاده از باربیکیو در فضای بسته یا زیر سقف نامناسب، خطرناک است.
• چربی های جمع شده در سینی و قسمت های داخلی دستگاه باید مرتب تمیز شوند.
• دستگاه روشن نباید بدون مراقبت رها شود.

در صورت مجاز بودن استفاده از دستگاه در چنین محوطه ای، طراحی یک بخش مستقل با کف سازی مقاوم در برابر حرارت می تواند گزینه مناسب تری نسبت به قرار دادن مستقیم آن روی چوب پلاست باشد.

آیا نصب فایرپیت روی چوب پلاست امکان پذیر است؟

فایرپیت یکی از جذاب ترین تجهیزات فضای باز است که معمولا در روف گاردن، تراس های بزرگ و محوطه ویلا استفاده می شودغ اما هنگام نصب آن باید به نوع سوخت توجه کرد.

فایرپیت هیزمی

تجهیزاتی مانند فایرپیت هیزمی به دلیل تولید شعله، زغال و جرقه، خطر بیشتری برای کفپوش های قابل اشتعال دارد؛ حتی در صورت استفاده از محافظ مناسب، جرقه ها ممکن است از محدوده آن خارج شوند و به قسمت های دیگر کفپوش آسیب برسانند؛ به همین دلیل، ایمن ترین انتخاب برای فایرپیت هیزمی، جانمایی آن در بخشی جدا از کفپوش چوب پلاست و روی بستر غیرقابل اشتعال است.

فایرپیت گازی

این وسیله خاکستر و زغال پراکنده تولید نمی کند. اما همچنان منبع حرارت است. برای نصب فایرپیت گازی، کفپوش اطراف محل قرارگیری دستگاه برش می خورد و زیر فایرپیت با مصالح مقاوم در برابر آتش اجرا می شود. همچنین از دیواره های محافظ برای کاهش انتقال گرما به کفپوش استفاده می کنند؛ بنابراین، گازی بودن فایرپیت به تنهایی به معنای امکان نصب مستقیم آن روی چوب پلاست نیست. نوع دستگاه، جهت انتشار حرارت و دستورالعمل نصب باید بررسی شود.

آیا استفاده از صفحه یا زیرانداز نسوز کافی است؟

یکی از راهکارهایی که برای محافظت از کفپوش پیشنهاد می شود، استفاده از صفحه یا زیرانداز مقاوم در برابر حرارت است. این محصولات ممکن است انتقال گرما به سطح زیرین را کاهش دهند، اما همه آن ها عملکرد یکسانی ندارند.

هنگام انتخاب محافظ حرارتی باید بررسی کنید.  آیا محصول برای استفاده زیر منقل یا فایرپیت و روی کفپوش کامپوزیتی آزمایش می شود یا خیر. نکته دیگر، اندازه محافظ است. اگر سطح محافظ کوچک باشد، زغال یا جرقه ممکن است خارج از محدوده آن روی چوب پلاست بیفتد. بنابراین، محافظ حرارتی باید بخشی از یک طراحی ایمن باشد، نه تنها اقدام برای جلوگیری از آتش سوزی.

آیا چوب پلاست ضد حریق وجود دارد؟

بعضی تولیدکنندگان، محصولات چوب پلاست را با افزودنی های کندسوزکننده یا فرمولاسیون ویژه عرضه می کنند. این محصولات ممکن است در آزمون های مشخص، عملکرد بهتری در برابر آتش داشته باشند.

اما باید میان سه اصطلاح تفاوت قائل شد:

مقاوم تر در برابر آتش: محصولی که در یک آزمون مشخص، عملکرد بهتری نسبت به نمونه معمولی دارد.

کند سوز: محصولی که تحت شرایط آزمون، سرعت اشتعال یا گسترش شعله آن کاهش می یابد.

غیر قابل اشتعال: ماده ای که الزامات سخت گیرانه مربوط به عدم اشتعال را برآورده می کند.

بنابراین، اگر برای روف گاردن یا محوطه دارای تجهیزات گرمایشی قصد خرید چوب پلاست دارید، بهتر است از فروشنده درباره مدارک آزمون حریق، استاندارد ارزیابی و محدودیت های نصب سوال کنید. همچنین استفاده از چوب پلاست کندسوز، مجوزی برای قرار دادن مستقیم زغال یا منقل داغ روی کفپوش نیست.

نکات مهم طراحی فضای باربیکیو در کنار چوب پلاست

اگر از ابتدا محل باربیکیو یا فایرپیت در طراحی محوطه مشخص شود، می توان احتمال آسیب حرارتی را کاهش داد.

محل تجهیزات گرمایشی را جدا کنید

بهتر است بخشی از حیاط یا روف گاردن که قرار است منقل و فایرپیت در آن استفاده شود، با مصالح مناسب و غیرقابل اشتعال طراحی شود؛ البته فاصله بین این دو بخش باید با توجه به نوع دستگاه، انتشار حرارت و مقررات ایمنی تعیین شود.

به جهت وزش باد توجه کنید

باد می تواند جرقه ها و خاکستر داغ را به سمت کفپوش، مبلمان یا گیاهان منتقل کند؛ بنابراین، جانمایی فایرپیت هیزمی در نزدیکی فلاورباکس های خشک، پرده های فضای باز یا پوشش های قابل اشتعال انتخاب مناسبی نیست.

فضای بالای باربیکیو را بررسی کنید

وجود سقف چوبی، سایبان پارچه ای، پرگولا یا شاخه های درخت بالای باربیکیو می تواند خطر آتش سوزی را افزایش دهد. پیش از نصب، باید فاصله دستگاه از تجهیزات بالاسری و مجازبودن استفاده از آن در چنین فضایی بررسی شود.

برای روف گاردن محدودیت ها را جدی بگیرید

در روف گاردن علاوه بر خطر آتش سوزی، وزن تجهیزات، مسیر خروج اضطراری، دسترسی آتش نشانی و مقررات ساختمان اهمیت دارد. در برخی ساختمان ها استفاده از منقل یا فایرپیت با شعله باز ممکن است ممنوع باشد. بنابراین، پیش از خرید تجهیزات باید ضوابط مربوط به ساختمان بررسی شود.

اگر چوب پلاست در اثر حرارت آسیب ببیند چه باید کرد؟

اگر زغال داغ روی کفپوش افتاد یا سطح چوب پلاست در اثر گرما تغییر شکل داد، ابتدا باید منبع خطر به صورت ایمن حذف شود. در صورت بروز آتش سوزی، اولویت با دورکردن افراد از محل و تماس با آتش نشانی است. نباید برای خاموش کردن آتش ناشی از روغن یا چربی داغ، روی آن آب ریخت.

پس از رفع خطر و سرد شدن کامل سطح، می توان میزان آسیب را بررسی کرد. اگر آسیب تنها به تغییر رنگ محدود باشد، ممکن است ظاهر آن قابل اصلاح باشد. اما در مواردی که پروفیل ذوب، سوخته یا تغییر شکل می دهد. معمولا تعویض قطعه آسیب دیده راهکار مطمئن تری خواهد بود. پیش از استفاده مجدد از محوطه، باید وضعیت اتصالات و زیرسازی زیر قسمت آسیب دیده نیز بررسی شود.

سخن آخر

آتش گیری چوب پلاست موضوعی است که هنگام استفاده از منقل، باربیکیو و فایرپیت در فضای باز نباید نادیده بگیرید. چوب پلاست می تواند انتخاب مناسبی برای کفپوش تراس، روف گاردن و محوطه ویلا باشد، اما مانند بسیاری از مصالح دیگر، محدودیت هایی در برابر حرارت شدید دارد. همچنین هنگام خرید، مشخصات فنی محصول و مدارک مربوط به مقاومت آن در برابر آتش را بررسی کنید. انتخاب محصول مناسب در کنار طراحی و اجرای اصولی، به حفظ زیبایی و ایمنی محوطه کمک می کند.

اگر قصد دارید کف تراس، حیاط یا روف گاردن خود را با چوب پلاست پوشش دهید، بهتر است ابتدا شرایط استفاده و محل تجهیزات گرمایشی را مشخص کنید. برای تهیه انواع محصولات چوب پلاست نیز می توانید محصول مورد نظرتان را از چوب پلاس خریداری کنید.