پله چوب پلاست برای فضای باز؛ نکات مهمی که قبل از خرید و اجرا باید بدانید

پله در فضای باز یکی از بخش هایی است که انتخاب متریال نامناسب برای آن خیلی زود خودش را نشان می دهد؛ لق شدن کف پله، باقی ماندن آب، لغزندگی، تغییر شکل لبه ها یا خراب شدن ظاهر پله تنها بخشی از مشکلاتی هستند که ممکن است پس از اجرا ایجاد شوند. به همین دلیل اگر قصد دارید از چوب پلاست برای پله فضای باز استفاده کنید، تنها زیبایی پروفیل نباید ملاک انتخاب شما باشد.

چوب پلاست می تواند برای پوشش پله تراس، حیاط، ویلا، روف گاردن و مسیرهای دسترسی فضای باز مورد استفاده قرار گیرد؛ اما به شرطی که پروفیل انتخاب شده برای این کار مناسب باشد و زیرسازی، فاصله تکیه گاه ها، اتصالات، لبه پله و تخلیه آب به درستی طراحی شوند. در این مطلب بررسی می کنیم هنگام اجرای پله با چوب پلاست باید به چه نکاتی توجه کنید و چه اشتباهاتی می توانند عمر و ایمنی پله را کاهش دهند.

آیا چوب پلاست برای پله فضای باز مناسب است؟

کامپوزیت چوب پلاست یا WPC از ترکیب مواد چوبی، پلیمر و افزودنی های مختلف تولید می شود. این محصولات در مدل ها، ضخامت ها و ساختارهای مختلف عرضه می شوند و مشخصات فنی آن ها یکسان نیست.

نکته مهم این است که پروفیلی که برای نما، دیوارپوش یا کارهای تزئینی طراحی شده، لزوما برای استفاده به عنوان کف پله مناسب نیست. پله یک سطح پرتردد است و هر بار که فرد روی لبه یا وسط آن قدم می گذارد، بار مستقیما به کف پله و زیرسازی منتقل می شود.

کامپوزیت های چوب پلاست مورد استفاده در کف پله، باید در برابر مواردی مانند عملکرد خمشی، تحمل بار، اثر دما و رطوبت، مقاومت در برابر لغزش و عملکرد اتصال مکانیکی ارزیابی شوند. بنابراین قبل از خرید باید مطمئن شوید محصول انتخابی از نظر سازنده برای کاربرد مورد نظر مناسب است.

چرا استفاده از چوب پلاست روی پله جذاب است؟

یکی از مهم ترین دلایل انتخاب چوب پلاست، ظاهر گرم و نزدیک به چوب آن است. در بسیاری از پروژه ها کف تراس، روف گاردن یا محوطه با چوب پلاست اجرا می شود و ادامه همان متریال روی پله ها باعث ایجاد هماهنگی بصری در محیط خواهد شد.

از طرف دیگر، محصولات WPC مخصوص فضای باز معمولا برای مواجهه با شرایط محیطی طراحی می شوند و در مقایسه با چوب طبیعی به نگهداری دوره ای متفاوت و معمولا کمتری نیاز دارند. تنوع رنگ و طرح نیز دست طراح را باز می گذارد. برای مثال می توان کف پله را با رنگ کف اصلی هماهنگ کرد یا برای مشخص ترشدن لبه پله از ترکیب رنگ متفاوت استفاده کرد. با این حال، این مزایا زمانی ارزشمند هستند که اجرای فنی پله نیز صحیح باشد.

هر پروفیل چوب پلاست را روی پله نصب نکنید

یکی از اشتباهات رایج این است که ابتدا یک پروفیل براساس رنگ، قیمت یا ظاهر انتخاب شود و سپس از همان محصول برای تمام قسمت های پروژه، از کف تا پله، استفاده شود. در حالی که مشخصات فنی پروفیل اهمیت زیادی دارد.

برای پله باید بررسی شود که تولیدکننده محصول چه کاربردهایی را برای آن تعریف کرده و حداکثر فاصله مجاز میان تکیه گاه ها یا شمشیری های پله (عضو سازه ای شیب داری است که زیر یا کنار پله قرار می گیرد و کف پله ها روی آن تکیه می کنند.) چقدر است. حتی بین محصولات یک تولیدکننده نیز ممکن است این فاصله متفاوت باشد.

نمی توان صرفا براساس توپر یا توخالی بودن پروفیل، درباره مناسب  بودن آن برای پله تصمیم گرفت. هندسه مقطع، ضخامت دیواره، فرمولاسیون، فاصله تکیه گاه، ظرفیت بار و نحوه اتصال همگی روی عملکرد نهایی تاثیر دارند.

زیرسازی پله چوب پلاست چه اهمیتی دارد؟

در یک اجرای معمول، سازه اصلی پله ابتدا ساخته می شود و پروفیل چوب پلاست روی تکیه گاه های مناسب قرار می گیرد. این تکیه گاه ها باید وزن کفپوش و بار ناشی از رفت وآمد را به سازه اصلی منتقل کنند. اگر فاصله تکیه گاه ها بیش از مقدار مجاز باشد، ممکن است کف پله هنگام راه رفتن احساس نرمی یا خمش داشته باشد. در شرایط نامناسب تر، این موضوع می تواند به تغییر شکل یا آسیب پروفیل و اتصالات منجر شود.

از طرف دیگر، زیرسازی باید تراز باشد. پروفیل کامپوزیتی روی زیرسازی ناهموار قرار می گیرد و نمی توان انتظار داشت خود پروفیل تمام ناهماهنگی های سازه زیرین را جبران کند. به همین دلیل، کیفیت اجرای سازه زیرین به اندازه انتخاب خود چوب پلاست اهمیت دار.

عمق کف پله را قبل از انتخاب پروفیل مشخص کنید

یکی دیگر از نکات مهم، هماهنگی عرض پروفیل با عمق کف پله است. در بسیاری از سیستم ها برای تشکیل یک کف پله کامل از دو تخته کامپوزیتی در کنار یکدیگر استفاده می شود. در چنین شرایطی باید علاوه بر عرض دو پروفیل، فاصله مورد نیاز بین آن ها و میزان مجاز بیرون زدگی لبه نیز در محاسبات لحاظ شود.

اگر ابعاد پله قبل از انتخاب پروفیل نهایی شود و بعد مشخص شود عرض دو تخته با کف پله هماهنگ نیست، ممکن است نصاب مجبور به برش های نامناسب یا تغییر جزئیات اجرایی شود.

لبه پله چوب پلاست را جدی بگیرید

لبه پله یا Nosing یکی از قسمت های مهم طراحی است؛ زیرا هنگام بالا و پایین رفتن، فشار زیادی به این ناحیه وارد می شود و از نظر بصری نیز یکی از اولین قسمت هایی است که دیده می شود.

بیرون زدگی بیش از حد پروفیل از آخرین تکیه گاه می تواند باعث ایجاد اهرم و افزایش خمش در لبه شود. به همین دلیل تولیدکنندگان برای میزان بیرون زدگی مجاز محصولات خود محدودیت تعیین می کنند. در برخی سیستم ها برای پوشاندن پیشانی پله نیز از فاشیا یا پروفیل مخصوص استفاده می شود تا سازه زیرین دیده نشود و ظاهر پله تمیزتر باشد. نکته مهم این است که نباید صرفا برای زیباترشدن پله، لبه پروفیل را بیش از مقدار مجاز جلو آورد.

فاصله بین پروفیل های کف پله را حذف نکنید

گاهی برای زیباترشدن پله، دو پروفیل کاملا به یکدیگر چسبانده می شوند. این کار همیشه درست نیست. چوب پلاست با تغییر دما دچار تغییر ابعاد می شود و سیستم های مختلف برای فاصله جانبی و انتهایی پروفیل ها دستورالعمل مشخصی دارند. مقدار دقیق این فاصله باید براساس محصول، دمای زمان نصب و دستورالعمل سازنده تعیین شود؛ بنابراین عدد ثابتی را نمی توان برای تمام پروفیل ها توصیه کرد.

اهمیت پیچ و اتصالات پله

کف پله دائما تحت بار رفت و آمد قرار می گیرد. اگر پروفیل زیرسازی مناسب نداشته نباشد، به مرور احتمال حرکت، ایجاد صدا یا لق شدن تخته ها افزایش پیدا می کند. بهتر است از پیچ و سیستم اتصالی استفاده شود که برای همان نوع کامپوزیت و شرایط فضای باز مناسب باشد.

محل پیچ نیز اهمیت دارد. پیچ کردن بیش از حد نزدیک به لبه پروفیل، استفاده از پیچ نامناسب یا سفت کردن بیش از اندازه اتصال می تواند به سطح یا لبه تخته آسیب بزند.

نورپردازی پله را از ابتدا طراحی کنید

اگر قرار است زیر لبه پله یا روی پیشانی آن نور خطی یا چراغ نصب شود، محل کابل کشی و تجهیزات بهتر است پیش از تکمیل زیرسازی مشخص شود. اضافه کردن نورپردازی بعد از پایان پروژه ممکن است به سوراخ کاری غیرضروری پروفیل یا بازکردن بخشی از کف نیاز داشته باشد.

نور مناسب علاوه بر زیبایی، باعث می شود مرز هر پله در شب بهتر دیده شود. در پله های روف گاردن، تراس و محوطه ویلا این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می کند.

آب نباید روی پله یا زیر آن محبوس شود

پله فضای باز در معرض باران، شست و شو و رطوبت قرار دارد. به همین دلیل طراحی باید به گونه ای باشد که آب بتواند از سطح و فضای زیر پروفیل ها خارج شود. رعایت فاصله های مورد نیاز بین تخته ها علاوه بر حرکت طبیعی پروفیل در اثر تغییر دما، به خروج آب و جلوگیری از تجمع آلودگی نیز کمک می کند. در قسمت زیر پله نیز باید شرایطی برای جریان هوا و تخلیه رطوبت وجود داشته باشد.

سخن آخر

استفاده از چوب پلاست برای پله فضای باز می تواند نتیجه ای زیبا و هماهنگ با کف تراس، حیاط، روف گاردن یا محوطه ویلا ایجاد کند. اما کیفیت نهایی بیش از آنکه به ظاهر پروفیل وابسته باشد، به انتخاب محصول مناسب و اجرای اصولی آن بستگی دارد. پروفیل مورد استفاده باید برای سطح قابل تردد و کاربرد پله مناسب باشد، فاصله تکیه گاه ها براساس مشخصات همان محصول تعیین شود.

اگر قصد اجرای پله، کفپوش، تراس، روف گاردن یا سایر سازه های فضای باز را دارید، ابتدا شرایط پروژه را مشخص کنید. سپس پروفیل مناسب را از نظر ابعاد، ساختار و کاربرد انتخاب کنید. برای تهیه انواع پروفیل و تجهیزات مورد نیاز نیز می توانید محصول مورد نظرتان را از چوب پلاس خریداری کنید.