انبساط حرارتی چوب پلاست در زمستان و تابستان؛ فاصله درز چقدر باشد؟

انبساط حرارتی چوب پلاست یکی از مهم ترین نکاتی است که هنگام اجرای کفپوش در فضای باز باید در نظر گرفته شود. چوب پلاست در هوای گرم منبسط می شود و با کاهش دما انقباض پیدا می کند. این تغییرات طبیعی هستند؛ اما اگر هنگام نصب فضای کافی برای حرکت پروفیل ها در نظر گرفته نشود، ممکن است مشکلاتی مانند تغییر شکل، فشار به اتصالات یا نامنظم شدن درزها ایجاد شود. در این مقاله توضیح می دهیم انبساط چوب پلاست در تابستان و زمستان چگونه اتفاق می افتد، فاصله درزها چقدر باید باشد و برای جلوگیری از مشکلات احتمالی چه نکاتی را رعایت کنید.

انبساط حرارتی چوب پلاست چیست؟

چوب پلاست از ترکیب مواد پلیمری، الیاف چوب و افزودنی های مختلف ساخته می شود. این مواد در برابر تغییرات دما واکنش نشان می دهند؛ به این معنا که با گرم شدن، ابعاد پروفیل ممکن است کمی افزایش پیدا کند و با سردشدن کاهش یابد. به این تغییر ابعاد، انبساط و انقباض حرارتی چوب پلاست گفته می شود.

نکته مهم این است که انبساط حرارتی به خودی خود نشانه بی کیفیت بودن چوب پلاست نیست. حتی تولیدکنندگان معتبر نیز در دستورالعمل نصب محصولات خود، فاصله های مشخصی برای تغییرات دمایی تعیین می کنند؛ البته میزان انبساط در تمام محصولات یکسان نیست و به ترکیب مواد، طول پروفیل، ساختار محصول و شرایط محیطی بستگی دارد.

چوب پلاست در تابستان چه تغییری می کند؟

در روزهای گرم تابستان، سطح چوب پلاست ممکن است به ویژه زیر نور مستقیم خورشید، دمایی بالاتر از هوای اطراف داشته باشد. با افزایش دمای پروفیل، طول آن نیز ممکن است بیشتر شود. اگر هنگام نصب فاصله کافی در نظر گرفته نشده باشد، این افزایش طول می تواند باعث فشار به پروفیل های مجاور یا دیوار شود. در بعضی شرایط، نتیجه این فشار به شکل برجستگی، تغییر شکل یا جابه جایی قطعات دیده می شود.

آیا رنگ چوب پلاست بر انبساط حرارتی تاثیر دارد؟

رنگ پروفیل می تواند بر میزان گرم شدن سطح آن در برابر آفتاب تاثیر بگذارد. رنگ های تیره معمولا انرژی بیشتری از نور خورشید جذب می کنند و ممکن است دمای سطح بالاتری داشته باشند. این موضوع می تواند تغییرات حرارتی را تشدید کند؛ البته نمی توان گفت تمام چوب پلاست های تیره به یک اندازه گرم می شوند؛ زیرا ترکیب مواد، نوع پوشش و فناوری ساخت نیز اهمیت دارند.

بنابراین، در مناطق گرم و آفتابی، بهتر است هنگام انتخاب رنگ و طراحی کفپوش، میزان تابش خورشید و مشخصات محصول بررسی شود.

انقباض چوب پلاست در زمستان چگونه اتفاق می افتد؟

در زمستان و با کاهش دما، پروفیل های چوب پلاست ممکن است کوتاه تر شوند. این تغییر طول می تواند باعث افزایش فاصله بین انتهای تخته ها شود. این موضوع تا حد مشخصی طبیعی است؛ اما اگر فاصله درزها بیش از حد افزایش پیدا کند، ممکن است ظاهر کفپوش نامنظم شود؛ به همین دلیل، هنگام نصب چوب پلاست باید هم افزایش طول در تابستان و هم کاهش طول در زمستان در نظر گرفته شود. هدف از رعایت فاصله مناسب، جلوگیری از انبساط یا انقباض نیست؛ بلکه فراهم کردن فضای لازم برای این تغییرات طبیعی است.

فاصله درز چوب پلاست چقدر باید باشد؟

یکی از مهم ترین پرسش ها هنگام نصب این است که فاصله استاندارد بین پروفیل های چوب پلاست چند میلی متر است؟ پاسخ به این سوال به نوع درز بستگی دارد. هنگام نصب کفپوش، معمولا سه نوع فاصله باید بررسی شود:

• فاصله بین لبه های طولی دو پروفیل کنار یکدیگر
• فاصله بین انتهای دو پروفیل که در امتداد هم قرار دارند
• فاصله انتهای پروفیل از دیوار، ستون یا سایر موانع ثابت

این فاصله ها کاربرد یکسانی ندارند و نباید برای همه آن ها از یک عدد ثابت استفاده کرد.

فاصله بین لبه های طولی پروفیل ها

این فاصله، درزی است که بین دو تخته موازی در کنار یکدیگر دیده می شود. وجود این درز علاوه بر فراهم کردن فضای مناسب برای تغییرات ابعادی، به خروج آب و گردش هوا نیز کمک می کند.

فاصله بین انتهای دو پروفیل

وقتی دو تخته چوب پلاست در امتداد یکدیگر نصب می شوند، باید بین انتهای آن ها فاصله مناسب وجود داشته باشد. این فاصله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تغییر طول پروفیل ها بر محل اتصال انتهایی تاثیر می گذارد. در بسیاری از سیستم ها، مقدار این درز به دمای زمان نصب بستگی دارد. به همین دلیل، فاصله ای که برای نصب در هوای سرد توصیه می شود ممکن است با فاصله مناسب برای نصب در هوای گرم متفاوت باشد.

فاصله چوب پلاست از دیوار و ستون

انتهای پروفیل نباید بدون توجه به انبساط حرارتی به دیوار، ستون یا سایر اجزای ثابت ساختمان بچسبد. اگر پروفیل در هوای گرم افزایش طول پیدا کند و فضای کافی وجود نداشته باشد، ممکن است به مانع ثابت فشار وارد کند؛ به همین دلیل، فاصله انتهای تخته از دیوار معمولا باید جدا از فاصله بین دو تخته محاسبه شود.

تفاوت انبساط طولی و عرضی چوب پلاست چیست؟

هنگام تغییر دما، ابعاد پروفیل‌ های چوب پلاست ممکن است هم در طول و هم در عرض تغییر کند؛ اما در بسیاری از کفپوش‌ ها، تغییر طول پروفیل از تغییر عرض آن بیشتر و از نظر اجرایی مهم‌ تر است.

دلیل این موضوع به ابعاد پروفیل مربوط می‌ شود. برای مثال، یک تخته چوب پلاست ممکن است چند متر طول داشته باشد، در حالی که عرض آن تنها چند سانتی‌ متر است. به همین دلیل، حتی اگر میزان انبساط نسبی در هر دو جهت مشابه باشد، تغییر اندازه در امتداد طول معمولا محسوس‌ تر خواهد بود.

این تفاوت باعث می‌ شود هنگام نصب، برای کنترل انبساط طولی به فاصله بین سرِ پروفیل‌ ها توجه بیشتری شود؛ در حالی که برای تغییرات عرضی، فاصله بین تخته‌ های مجاور و نوع کلیپس اتصال اهمیت دارد.

نقش کلیپس در حفظ فاصله بین پروفیل‌های چوب پلاست

برای ایجاد فاصله مناسب بین دو پروفیل کنار یکدیگر، در بسیاری از سیستم‌ های کفپوش چوب پلاست از کلیپس یا بست مخصوص استفاده می‌ شود. بعضی از این کلیپس‌ ها دارای یک زائده یا تیغه فاصله‌ گذار هستند که هنگام نصب بین دو پروفیل قرار می‌ گیرد. این زائده کمک می‌ کند فاصله بین تخته‌ ها یکسان باقی بماند و ظاهر کفپوش منظم‌ تر شود.

برای مثال، در برخی سیستم‌ های نصب، کلیپس فاصله‌ ای حدود ۴ تا ۵ میلی‌ متر بین دو پروفیل ایجاد می‌ کند. این فضای خالی برای تغییرات محدود عرضی پروفیل‌ ها نیز در نظر گرفته می‌ شود. اگر در شرایطی عرض پروفیل‌ ها بر اثر گرما حدود ۱ تا ۲ میلی‌ متر افزایش پیدا کند، فاصله موجود می‌ تواند بخشی از این تغییر را جبران کند. البته مقدار واقعی انبساط عرضی به جنس، ابعاد و مشخصات فنی محصول بستگی دارد و ممکن است کمتر یا بیشتر باشد.

فاصله بین انتهای دو پروفیل در زمستان و تابستان

وقتی دو تخته چوب پلاست در امتداد یکدیگر نصب می‌ شوند، باید بین انتهای آن‌ ها فاصله مناسب وجود داشته باشد. این فاصله برای کنترل انبساط طولی چوب پلاست اهمیت بیشتری دارد. از آنجا که پروفیل‌ ها در هوای سرد منقبض‌ تر هستند، معمولا هنگام نصب در زمستان باید فضای بیشتری برای افزایش طول احتمالی آن‌ها در تابستان در نظر گرفت.

برای مثال، در برخی روش‌ های اجرایی و برای پروفیل‌ های مشخص، هنگام نصب در هوای سرد حدود ۷ تا ۸ میلی‌ متر فاصله بین سرِ دو پروفیل گذاشته می‌ شود؛ در حالی که این فاصله هنگام نصب در هوای گرم ممکن است حدود ۲ میلی‌ متر باشد. دلیل این تفاوت ساده است: پروفیلی که در زمستان نصب می‌ شود، با گرم‌ شدن هوا افزایش طول پیدا می‌کند و به فضای بیشتری نیاز دارد. اما پروفیلی که در تابستان نصب شده، ممکن است بخش زیادی از افزایش طول حرارتی خود را تجربه کرده باشد.

چه عواملی بر انبساط و انقباض چوب پلاست تاثیر می گذارند؟

میزان تغییر ابعاد پروفیل فقط به سرد یا گرم بودن هوا بستگی ندارد. عوامل دیگری نیز می توانند بر آن تاثیر بگذارند.

ترکیب مواد اولیه

درصد و نوع مواد پلیمری، الیاف چوب و افزودنی ها بر رفتار حرارتی محصول اثر می گذارند. به همین دلیل، دو پروفیل از برندهای مختلف ممکن است در شرایط یکسان تغییر طول متفاوتی داشته باشند.

طول و ساختار پروفیل

طول تخته یکی از عوامل اصلی تغییر طول است. همچنین ساختار توپر یا توخالی، طراحی مقطع و نوع سیستم اتصال می توانند بر رفتار اجرایی محصول تاثیر بگذارند.

شدت تابش خورشید

در یک روز آفتابی، دمای سطح چوب پلاست ممکن است از دمای هوای اطراف بیشتر باشد. همچنین بازتاب نور خورشید از شیشه های ساختمان می تواند در بعضی نقاط باعث افزایش غیرعادی دما شود.

نحوه نصب و نوع اتصالات

بست ها و پیچ ها باید متناسب با سیستم کفپوش انتخاب شوند. اگر اتصالات برخلاف دستورالعمل سازنده حرکت طبیعی پروفیل را محدود کنند، احتمال ایجاد تنش و تغییر شکل افزایش پیدا می کند.

اگر فاصله درز چوب پلاست رعایت نشود چه اتفاقی می افتد؟

رعایت نکردن فاصله مناسب ممکن است مشکلات مختلفی ایجاد کند.

تغییر شکل پروفیل ها: اگر تخته ها هنگام انبساط فضای کافی نداشته باشند، ممکن است تحت فشار قرار بگیرند و در بعضی نقاط تغییر شکل دهند.

فشار به اتصالات: افزایش طول پروفیل می تواند به پیچ ها، بست ها یا قسمت های انتهایی فشار وارد کند.

نامنظم شدن ظاهر کفپوش: اگر فاصله ها هنگام نصب به درستی تنظیم نشده باشند، ممکن است درزها در فصل های مختلف ظاهر نامنظمی پیدا کنند.

اختلال در خروج آب: درزهای بسیار کم یا بسته شده ممکن است مسیر عبور آب را محدود کنند. البته زهکشی مناسب به طراحی زیرسازی و شیب بندی نیز بستگی دارد.

به همین دلیل، فاصله گذاری صحیح هم بر زیبایی کفپوش و هم بر عملکرد آن در بلند مدت تاثیر دارد.

نکات مهم نصب چوب پلاست در تابستان و زمستان

برای کاهش مشکلات ناشی از تغییرات دما، رعایت چند نکته کاربردی ضروری است.

پروفیل ها را پیش از نصب در شرایط مناسب نگهداری کنید

پروفیل های چوب پلاست باید روی سطح صاف و پایدار نگهداری شوند تا پیش از نصب دچار خمیدگی یا تغییر شکل نشوند. بعضی تولیدکنندگان نیز توصیه می کنند محصولات پیش از نصب برای مدت مشخصی در شرایط محیط پروژه قرار بگیرند.

دمای زمان نصب را بررسی کنید

فاصله درز را نباید فقط براساس عنوان تابستان یا زمستان تعیین کرد. دمای واقعی هنگام نصب اهمیت بیشتری دارد. همچنین بهتر است پروفیل ها پس از برش، بدون تأخیر طولانی و تغییر شدید دما نصب شوند.

از بست و پیچ مناسب استفاده کنید

هر سیستم چوب پلاست ممکن است به اتصالات مخصوص خود نیاز داشته باشد. استفاده از بست نامناسب یا سفت کردن بیش از حد پیچ ها می تواند عملکرد اتصالات را مختل کند. بنابراین، نوع پیچ، محل نصب و روش مهار باید مطابق راهنمای محصول باشد.

فاصله تکیه گاه های زیرسازی را رعایت کنید

فاصله زیرسازی با فاصله درز بین پروفیل ها تفاوت دارد. مشخص می کند تخته در چه نقاطی تکیه گاه دارد، در حالی که فاصله درز برای تغییرات ابعادی و خروج آب در نظر گرفته می شود. هر دو باید مطابق مشخصات فنی محصول تعیین شوند. در محل اتصال انتهای دو تخته نیز ممکن است به تکیه گاه های مجزا نیاز باشد.

مسیر خروج آب و تهویه را مسدود نکنید

وجود فاصله بین تخته ها به تنهایی برای زهکشی مناسب کافی نیست. زیرسازی باید به گونه ای اجرا شود که آب زیر کفپوش جمع نشود و امکان گردش هوا وجود داشته باشد. این موضوع در تراس، روف گاردن و محوطه های مرطوب اهمیت بیشتری دارد.

آیا فاصله درز چوب پلاست بعد از نصب قابل اصلاح است؟

در بعضی موارد، اگر فاصله درزها به درستی رعایت نشده باشد، ممکن است بتوان با بازکردن اتصالات یا اصلاح طول پروفیل ها مشکل را برطرف کرد؛ اما روش اصلاح به نوع محصول و سیستم نصب بستگی دارد. در کفپوش هایی که با بست مخفی نصب شوند، ممکن است برای دسترسی به یک قطعه نیاز باشد چند پروفیل مجاور نیز باز شوند. اگر پروفیل ها به دلیل فشار حرارتی تغییر شکل دائمی پیدا کرده باشند، اصلاح فاصله به تنهایی ممکن است کافی نباشد و تعویض قطعه ضرورت پیدا کند. بهتر است پیش از هرگونه برش یا جابه جایی، علت مشکل بررسی شود تا به اتصالات و زیرسازی آسیب وارد نشود.

سخن آخر

انبساط حرارتی چوب پلاست در زمستان و تابستان یک ویژگی طبیعی این محصول است که باید هنگام طراحی و نصب کفپوش در نظر بگیرید. پروفیل ها در هوای گرم ممکن است افزایش طول پیدا کنند و در هوای سرد کوتاه تر شوند. به همین دلیل، فاصله مناسب بین تخته ها و همچنین فاصله از دیوار و سایر موانع ثابت اهمیت زیادی دارد.

اگر قصد دارید کف تراس، روف گاردن، حیاط یا محوطه ویلای خود را با چوب پلاست پوشش دهید، بهتر است پیش از خرید، مشخصات فنی پروفیل و شرایط نصب آن را بررسی کنید. برای تهیه انواع محصولات چوب پلاست نیز می توانید محصول مورد نظرتان را از چوب پلاس خریداری کنید.