زیرسازی چوب پلاست، در واقع اسکلت پنهان پروژه است و وظیفه دارد پروفیل ها را در موقعیت درست نگه دارد، بارهای واردشده را به سازه اصلی منتقل کند و شرایط لازم برای گردش هوا، خروج آب و حرکت طبیعی پروفیل ها را فراهم سازد.
چوب پلاست در کاربردهای مختلفی مانند کف سازی، نمای ساختمان، دیوارپوش، سقف کاذب، فلاورباکس، پرگولا، لوور، نرده و حصار استفاده می شود. طبیعی است که زیرسازی تمام این کاربردها یکسان نباشد. زیرسازی کف باید فشار رفت وآمد را تحمل کند، زیرسازی نما باید در برابر باد و وزن پوشش پایدار باشد و زیرسازی حصار نیز باید نیروهای جانبی واردشده به پایه ها را به زمین یا سازه منتقل کند. در ادامه، اصول کلی زیرسازی چوب پلاست و نکات اختصاصی آن در کاربردهای مختلف را بررسی می کنیم.
زیرسازی چوب پلاست چیست؟
زیرسازی مجموعه ای از پروفیل ها، تیرک ها، قوطی ها، پایه ها و اتصالات است که میان سازه اصلی و پروفیل های چوب پلاست قرار می گیرد. این شبکه می تواند روی زمین، دیوار، سقف یا یک سازه مستقل اجرا شود. بسته به شرایط پروژه، زیرسازی ممکن است از پروفیل فولادی گالوانیزه، آلومینیوم، چوب مناسب فضای باز، پلاستیک بازیافتی یا پروفیل کامپوزیتی ساخته شود. انتخاب جنس زیرسازی باید براساس محل اجرا، میزان بار، شرایط آب وهوایی، رطوبت، ارتفاع پروژه و ضوابط ساختمانی انجام شود.
نکته مهم این است که بیشتر پروفیل های چوب پلاست نقش پوششی و نهایی دارند و نباید بدون تایید صریح تولیدکننده به عنوان عضو اصلی باربر استفاده شوند.
چرا زیرسازی در تمام کاربردها اهمیت دارد؟
زیرسازی نامناسب می تواند باعث ایجاد مشکلاتی شود که گاهی تا مدت ها پس از نصب مشخص نمی شوند. لق شدن پروفیل ها، ایجاد موج روی سطح، بازشدن اتصالات، تغییر فرم، تجمع رطوبت، ایجاد صدا و جداشدن بخشی از نما از جمله پیامدهای اجرای غیراصولی هستند.
- یک زیرسازی مناسب باید بتواند:
- وزن پروفیل های چوب پلاست را تحمل کند.
- بارهای ناشی از رفت وآمد، باد یا تجهیزات را انتقال دهد.
- سطحی تراز و منظم برای نصب ایجاد کند.
- فاصله لازم برای گردش هوا را فراهم سازد.
- مسیر خروج آب را مسدود نکند.
- امکان انبساط و انقباض پروفیل ها را حفظ کند.
- محل مطمئنی برای نصب پیچ، کلیپس و اتصالات ایجاد کند.
- دسترسی به تاسیسات و نقاط نیازمند تعمیر را حفظ کند.
در واقع زیرسازی فقط وسیله ای برای اتصال چوب پلاست نیست؛ بلکه بخشی از سیستم فنی و عملکردی پروژه محسوب می شود.
پیش از طراحی زیرسازی چه مواردی باید بررسی شود؟
زیرسازی نباید بدون بازدید و بررسی شرایط محل اجرا آغاز شود. پیش از هر اقدامی باید نوع سازه اصلی، وضعیت سطح، رطوبت، میزان بار و روش نصب پروفیل ها مشخص شود.
نوع کاربرد چوب پلاست
نخست باید مشخص شود چوب پلاست برای چه منظوری استفاده می شود. فاصله تیرک های زیرسازی کف با فاصله پروفیل های نمای ساختمان یکسان نیست. همچنین زیرسازی یک دیوارپوش تزئینی داخلی با سازه نگهدارنده حصار محوطه تفاوت اساسی دارد.
وضعیت سازه اصلی
در پروژه های نما، دیوار باید توان تحمل وزن زیرسازی و پوشش نهایی را داشته باشد. در کف سازی، سطح موجود باید پایدار باشد و در روف گاردن نیز ظرفیت باربری سقف باید بررسی شود. ترک های جدی، نشست، خوردگی، لق شدگی یا ضعف سازه ای نباید با زیرسازی پوشانده شوند. ابتدا باید مشکل سطح یا سازه اصلی رفع شود و سپس اجرای چوب پلاست آغاز شود.
شرایط آب و هوایی
شدت تابش خورشید، رطوبت، بارندگی، باد و تغییرات دما در طراحی زیرسازی اثر دارند. برای مثال، زیرسازی نمای یک ساختمان بلند در منطقه بادخیز باید نسبت به دیوارپوش یک حیاط کوچک، اتصالات و فواصل متفاوتی داشته باشد. بنابراین شرایط محیطی مستقیما بر طراحی زیرسازی اثر می گذارد.
انتخاب جنس مناسب زیرسازی
هیچ جنسی را نمی توان برای همه پروژه ها بهترین گزینه دانست. هر متریال مزایا، محدودیت ها و روش اتصال مخصوص خود را دارد.
زیرسازی فلزی گالوانیزه
پروفیل فولادی گالوانیزه به دلیل استحکام مناسب، قابلیت جوشکاری یا پیچ کردن و امکان اجرای سازه های مرتفع، در بسیاری از پروژه ها استفاده می شود. این نوع زیرسازی برای نما، پرگولا، سقف، کف های دارای ارتفاع و سازه های مستقل کاربرد دارد. ضخامت پروفیل فلزی باید براساس بار پروژه انتخاب شود. محل های برش و جوش نیز باید دوباره در برابر خوردگی محافظت شوند.
زیرسازی آلومینیومی
آلومینیوم وزن کمتری دارد و در برابر زنگ زدگی مقاوم است. این ویژگی آن را برای نما، سقف، روف گاردن و محیط های مرطوب مناسب می کند. بااین حال، نوع مقطع، ضخامت و فاصله تکیه گاه ها باید مهندسی شود و نمی توان فقط به سبکی یا مقاومت در برابر زنگ زدگی اکتفا کرد.
زیرسازی چوبی
در برخی پروژه ها از چوب مناسب فضای باز یا چوب اشباع شده استفاده می شود. چوب زیرسازی باید خشک، سالم، بدون تاب شدید و متناسب با محیط بیرونی باشد. استفاده از چوب معمولی در محیط مرطوب می تواند باعث پوسیدگی، تغییر شکل و کاهش استحکام اتصالات شود.
پروفیل های کامپوزیتی و پلاستیکی
پروفیل های کامپوزیتی یا پلاستیک بازیافتی در برابر رطوبت و پوسیدگی مقاوم اند و برای برخی کف سازی ها و نماها استفاده می شوند. بااین حال، همه این پروفیل ها سازه ای نیستند. البته قبل از خرید این نوع پروفیل ها باید مشخص شود پروفیل زیرسازی موردنظر فقط نقش فاصله گذار و محل اتصال دارد یا می تواند فاصله میان دو تکیه گاه را نیز تحمل کند.
تراز و هم صفحه بودن زیرسازی
یکی از اصول مشترک در تمام کاربردهای چوب پلاست، تنظیم دقیق زیرسازی است. در کف باید تیرک ها هم سطح باشند، در نما باید پروفیل ها در یک صفحه اجرا شوند و در سقف نیز شبکه زیرکار نباید دارای افتادگی یا اختلاف ارتفاع باشد.
چوب پلاست تا حد زیادی فرم زیرسازی را دنبال می کند؛ بنابراین اگر یک تیرک جلوتر یا عقب تر از سایر اجزا قرار گرفته باشد، موج و ناهماهنگی روی سطح نهایی دیده می شود. برای کنترل زیرسازی می توان از تراز لیزری، ریسمان کار، شمشه و تراز دستی استفاده کرد. کنترل نیز نباید فقط در ابتدا انجام شود؛ هنگام نصب هر ردیف باید تراز و راستای سازه دوباره بررسی شود.
فاصله زیرسازی نیز به نوع پروفیل، ضخامت، جهت نصب، میزان بار، ارتفاع پروژه و دستورالعمل تولیدکننده بستگی دارد. هرچه بار بیشتر، ضخامت پروفیل کمتر یا زاویه نصب پیچیده تر باشد، معمولا به زیرسازی متراکم تری نیاز است. در محل اتصال دو پروفیل، گوشه ها، کنج ها، اطراف پنجره و نقاط تغییر جهت نیز باید تکیه گاه اضافی در نظر گرفته شود.
اصول زیرسازی چوب پلاست در کاربردهای مختلف
زیرسازی چوب پلاست باید متناسب با نوع کاربرد طراحی شود.
- در کف سازی، زیرکار باید وزن افراد و تجهیزات را تحمل کند و هم زمان امکان خروج آب و گردش هوا را فراهم سازد.
- در نما، زیرسازی باید علاوه بر وزن پروفیل ها، نیروهای ناشی از باد را نیز مهار کند و در اطراف پنجره ها، کنج ها و محل اتصال پروفیل ها تقویت شود. در نصب عمودی بعضی نماهای چوب پلاست ممکن است به زیرسازی دوبل یا کانتربتن نیاز باشد تا هم محل اتصال مناسب ایجاد شود و هم مسیر جریان هوا قطع نشود.
- در سقف کاذب نیز شبکه فلزی یا آلومینیومی باید کاملا تراز، مقاوم در برابر لرزش و دارای تکیه گاه مستقل برای چراغ ها و تجهیزات باشد.
- در پرگولا، لوور، حصار، نرده، فلاورباکس و نیمکت، چوب پلاست معمولا نقش پوشش یا عنصر تزئینی دارد و بار اصلی باید توسط سازه ای مقاوم از فلز، آلومینیوم یا دیگر مصالح مهندسی شده تحمل شود.
- فلاورباکس ها باید دارای قاب مقاوم، عایق و زهکشی مستقل باشند.
رعایت فاصله انبساطی
پروفیل های چوب پلاست با تغییر دما منبسط و منقبض می شوند؛ بنابراین در انتهای پروفیل ها، محل اتصال دو قطعه، اطراف دیوار و کنار اجزای ثابت باید فاصله مناسب باقی بماند. این فاصله برای همه محصولات یکسان نیست و به طول پروفیل، دمای زمان نصب و ترکیب مواد بستگی دارد. فاصله انبساطی باید دقیقا مطابق راهنمای محصول انتخاب شود.
در زیرسازی نیز باید فضای کافی برای حرکت طبیعی پروفیل ها وجود داشته باشد. پیچ کردن بیش از اندازه محکم یا گیر انداختن تخته میان دو سطح ثابت می تواند باعث تاب برداشتن یا فشار به اتصالات شود.
مراحل کلی اجرای زیرسازی چوب پلاست
برای اجرای منظم می توان مراحل زیر را دنبال کرد:
- بازدید و اندازه برداری دقیق محل
- مشخص کردن کاربرد و نوع پروفیل چوب پلاست
- بررسی استحکام سازه اصلی
- طراحی جهت نصب و شبکه زیرسازی
- انتخاب جنس و ضخامت زیرکار
- تعیین فاصله تیرک ها براساس راهنمای محصول
- اجرای پروفیل های اصلی و تکیه گاه های کمکی
- کنترل تراز، شاقول و هم صفحه بودن
- بررسی زهکشی، تهویه و فاصله انبساطی
- نصب اتصالات و مهاربندی نهایی
- پیش بینی دسترسی به تاسیسات و دریچه ها
- بازرسی کامل پیش از نصب پروفیل های چوب پلاست
اشتباهات رایج در زیرسازی چوب پلاست
مهم ترین خطاهایی که می توانند کیفیت اجرا را کاهش دهند عبارت اند از:
- استفاده از یک فاصله ثابت برای تمام کاربردها
- به کاربردن پروفیل چوب پلاست به عنوان عضو باربر
- نصب مستقیم نما روی دیوار بدون فضای تهویه
- مسدود کردن مسیر خروج آب
- بی توجهی به بار باد در نما و حصار
- استفاده از قوطی فلزی نازک یا زنگ زده
- اجرا نکردن تکیه گاه در محل اتصال دو پروفیل
- حذف فاصله انبساطی
- استفاده از پیچ و کلیپس نامناسب
- نصب تجهیزات سنگین روی خود چوب پلاست
- آب بندی نکردن دیوار یا فلاورباکس پیش از نصب
- سوراخ کردن عایق بام بدون جزئیات آب بندی
- نادیده گرفتن دسترسی به کف شور و تاسیسات
سخن آخر
زیرسازی چوب پلاست باید متناسب با نوع کاربرد طراحی شود. اصول زیرسازی کف، نما، سقف، پرگولا، فلاورباکس و حصار با یکدیگر تفاوت دارند و نمی توان یک روش یا فاصله ثابت را برای همه پروژه ها به کار برد.
کیفیت محصول و زیرسازی باید به صورت هم زمان مورد توجه قرار گیرند. یک پروفیل مناسب روی زیرکار ضعیف نتیجه خوبی ایجاد نمی کند و زیرسازی دقیق نیز نمی تواند ضعف محصول نامناسب را جبران کند. برای تهیه پروفیل های چوب پلاست، کلیپس، پیچ، تیرک و سایر متعلقات اجرایی، محصولات مورد نیازتان را از چوب پلاس خریداری کنید تا امکان انتخاب اجزای هماهنگ و متناسب با شرایط پروژه را داشته باشید.
بدون دیدگاه