آیا چوب پلاست در آفتاب تغییر رنگ می دهد؟ بررسی عوامل رنگ پریدگی

یکی از نگرانی های مهم هنگام خرید چوب پلاست برای کف، نما، تراس یا روف گاردن این است که آیا چوب پلاست در آفتاب تغییر رنگ می دهد؟ پاسخ کوتاه این است که هیچ متریالی که سال ها در فضای باز و زیر تابش خورشید قرار می گیرد کاملا از تغییر ظاهری مصون نیست؛ اما میزان این تغییر در چوب پلاست های مختلف بسیار متفاوت است. کیفیت مواد اولیه، نوع پلیمر، رنگدانه ها، پایدارکننده های UV، وجود یا نبود لایه محافظ و شرایط محیطی همگی در ثبات رنگ نقش دارند. در ادامه بررسی می کنیم چه عواملی باعث رنگ پریدگی چوب پلاست می شوند و هنگام خرید چگونه محصول مناسب تری انتخاب کنیم.

آیا همه چوب پلاست ها به یک اندازه رنگ می بازند؟

این یکی از مهم ترین نکاتی است که باید هنگام خرید بدانید. دو پروفیل که در روز اول تقریباً یک رنگ دارند، ممکن است پس از چند سال قرار گرفتن در فضای باز رفتار متفاوتی داشته باشند. این تفاوت می تواند ناشی از مواردی مانند زیر باشد.

• نوع و کیفیت پلیمر
• درصد و نوع الیاف چوب
• کیفیت رنگدانه ها
• وجود پایدارکننده UV
• فرمولاسیون محصول
• وجود لایه محافظ سطحی
• فناوری تولید

به همین دلیل مقایسه چوب پلاست فقط بر اساس رنگ اولیه یا قیمت هر شاخه روش دقیقی برای سنجش دوام رنگ نیست.

نقش لایه محافظ در حفظ رنگ

یکی از تفاوت های مهم میان نسل های مختلف کفپوش کامپوزیتی، وجود لایه محافظ در سطح محصول است. در این محصولات، هسته کامپوزیتی با یک لایه پلیمری مهندسی شده پوشانده می شود که می تواند مقاومت سطح را در برابر لکه، رطوبت و رنگ پریدگی افزایش دهد. تفاوت میان نسل های قدیمی و جدید محصولات تجاری نیز همین موضوع را نشان می دهد.

تاثیر کیفیت رنگدانه ها بر ثبات رنگ

رنگدانه فقط وظیفه زیباتر کردن چوب پلاست را ندارد؛ نوع آن می تواند بر رفتار محصول در برابر نور نیز اثر بگذارد. مطالعات انجام شده روی WPC نشان داده اند که افزودن بعضی رنگدانه ها و پایدارکننده های نوری می تواند مقاومت کامپوزیت در برابر تغییر رنگ ناشی از هوازدگی را افزایش دهد. پس دو رنگ قهوه ای مشابه از دو محصول مختلف الزاما دوام یکسانی ندارند.

چوب پلاست تیره بیشتر رنگ می بازد یا روشن؟

برای این سوال، پاسخ مطلقی وجود ندارد. رنگ های تیره ممکن است تغییر جزئی رنگ را از نظر بصری واضح تر نشان دهند، اما مطالعات نشان داده اند که رفتار واقعی به نوع رنگدانه و فرمول محصول وابسته است. بنابراین نمی توان گفت، چوب پلاست تیره بیشتر رنگ می بازد یا روشن. نکته مهم تر، کیفیت فرمولاسیون و فناوری محافظت سطح است. با این حال رنگ تیره در آفتاب معمولا دمای سطح بالاتری ایجاد می کند.

آیا گرمای زیاد هم روی رنگ اثر می گذارد؟

گرما و UV دو موضوع جدا اما مرتبط هستند. دمای زیاد به تنهایی الزاما به معنی رنگ پریدگی نیست؛ اما شرایط گرمایی شدید می تواند فشار بیشتری به سطح وارد کند. مسئله مهم تر زمانی ایجاد می شود که یک منبع گرمای متمرکز وجود داشته باشد. بنابراین اگر یک قسمت کوچک کف یا نما سریع تر از بقیه تغییر رنگ داده است. فقط جهت خورشید را بررسی نکنید؛ وجود پنجره بازتابنده یا منبع گرمایی نیز می تواند عامل باشد.

رطوبت و باران چه نقشی در تغییر رنگ دارند؟

هوازدگی واقعی فقط شامل نور آفتاب نیست. یک سطح خارجی هم زمان در معرض UV، باران، رطوبت، تغییر دما و آلودگی قرار دارد. تحقیقات نشان داده اند که آب می تواند فرایندهای هوازدگی WPC را تشدید کند و در کنار تابش UV بر سطح کامپوزیت اثر بگذارد. این موضوع به خصوص در مناطق مرطوب یا جایی که آب روی پروفیل باقی می ماند اهمیت دارد. زهکشی مناسب، فاصله صحیح میان پروفیل ها و تمیز نگه داشتن سطح کمک می کند رطوبت و مواد آلی برای مدت طولانی روی کف باقی نمانند.

چرا یک قسمت چوب پلاست از قسمت دیگر روشن تر می شود؟

اگر همه پروفیل ها از یک محصول هستند اما یک قسمت به شکل محسوسی متفاوت شده، باید شرایط محیطی بررسی شود. دلایل احتمالی می توانند شامل این موارد باشند:

• یک بخش ساعات بیشتری آفتاب می گیرد.
• قسمتی همیشه زیر سایه مبلمان یا گلدان بوده است.
• روی بخشی فرش یا کفپوش دیگری قرار گرفته است.
• رطوبت زیر وسایل باقی مانده است.
• سطح در یک قسمت بیشتر شسته شده است.
• بازتاب شیشه روی ناحیه مشخصی متمرکز شده است.

در چنین شرایطی ممکن است پس از جابه جایی وسایل، تفاوت میان قسمت پوشیده شده و قسمت در معرض آفتاب دیده شود. به همین دلیل بهتر است گلدان ها، فرش های فضای باز و بعضی وسایل ثابت را هر چند وقت یک بار بررسی و در صورت امکان جابه جا کنید.

استفاده از سفیدکننده قوی، اسید، حلال یا شوینده نامناسب می تواند ظاهر سطح را تغییر دهد. حتی بعضی تولیدکنندگان هشدار می دهند شوینده های نامناسب ممکن است رنگ محصول را روشن کنند. پس اگر تغییر رنگ دقیقاً پس از شست وشو اتفاق افتاده است، علت لزوما آفتاب نیست.

هنگام خرید چوب پلاست چگونه ثبات رنگ را بررسی کنیم؟

اولین قدم این است که فقط به رنگ نمونه در فروشگاه توجه نکنید و از فروشنده درباره موارد زیر سوال کنید:

• محصول برای فضای بیرونی طراحی شده است؟
• آیا دارای لایه محافظ سطحی است؟
• مقاومت UV آن چگونه تأمین شده است؟
• آیا تغییر رنگ اولیه طبیعی دارد؟
• ضمانت تغییر رنگ یا Fade دارد؟
• دستورالعمل نگهداری محصول چیست؟
• نمونه اجراشده چندساله وجود دارد؟

دیدن نمونه پروژه ای که چند سال از اجرای آن گذشته، گاهی اطلاعات بیشتری از یک نمونه نو در کاتالوگ در اختیار شما قرار می دهد.

همه پروفیل ها را از یک سری تولید تهیه کنید

در پروژه های بزرگ بهتر است تمام پروفیل موردنیاز تا حد امکان در یک مرحله خریداری شود. رنگ محصولات ساختمانی ممکن است بین سری های مختلف تولید تفاوت جزئی داشته باشد. علاوه بر آن، اگر چند سال بعد بخواهید یک پروفیل جدید را کنار قطعاتی که سال ها زیر آفتاب بوده اند قرار دهید، ممکن است اختلاف ظاهری دیده شود. بنابراین برای پروژه های مهم، خرید مقداری اضافه از همان سری می تواند در آینده مفید باشد.

آیا می توان چوب پلاست رنگ پریده را دوباره رنگ کرد؟

این کار برای همه محصولات توصیه نمی شود. بعضی پروفیل های چوب پلاست دارای لایه سطحی هستند که برای دریافت رنگ ساختمانی معمول طراحی نشده است. استفاده از رنگ یا پوشش نامناسب ممکن است چسبندگی خوبی نداشته باشد و حتی ضمانت محصول را تحت تاثیر قرار دهد.

اگر سطح دچار تغییر رنگ شده است، ابتدا مشخص کنید:

• آیا فقط کثیف است؟
• آیا رسوب آب روی آن وجود دارد؟
• آیا از شوینده نامناسب استفاده شده؟
• آیا تغییر رنگ طبیعی محصول است؟
• یا واقعاً لایه سطحی آسیب دیده است؟

بعد از تشخیص علت، باید براساس توصیه تولیدکننده تصمیم گرفت. رنگ آمیزی خودسرانه اولین راه حل مناسبی نیست.

سخن آخر

قرار گرفتن طولانی مدت در معرض خورشید می تواند باعث تغییر رنگ چوب پلاست شود. اما میزان رنگ پریدگی در تمام محصولات یکسان نیست. UV می تواند بر الیاف چوب و ماتریس پلیمری WPC اثر بگذارد و در محصولات ضعیف تر یا فاقد محافظ مناسب، تغییر رنگ واضح تری ایجاد کند.

اگر برای کف، نما، روف گاردن، تراس، پرگولا یا سایر بخش های فضای باز به پروفیل چوب پلاست نیاز دارید، می توانید محصول مورد نظرتان را از چوب پلاس خریداری کنید و هنگام انتخاب، علاوه بر طرح و رنگ، مشخصات محصول در زمینه مقاومت در برابر UV و پایداری رنگ را نیز بررسی کنید.